Alçı sıva makinesi nasıl çalışır? Kısa tarif
Alçı sıva makinesi nasıl çalışır sorusunu kısaca cevaplayalım. Makine karıştırma, pompalama ve püskürtme işini tek hatta, durmadan yapar. Usta kovada alçı karıştırmaz. Torba huniye boşaltılır, harç hortumun ucundan hazır çıkar.
Şantiyede sıvamatik ya da alçı püskürtme makinesi diye de anılan bu makinelerin çoğu aynı prensiple çalışır. Model değişse de huni, karıştırma tüpü, pompa, su hattı, hava hattı ve tabanca hep yerindedir. Makineli alçıya geçen bir ekip bu parçaları ve aralarındaki ilişkiyi bilirse ayarı da arızayı da daha çabuk çözer.
Makinenin içinde hangi parçalar var?
Aşağıdaki liste çoğu alçı sıva makinasında bulunan ana parçaları gösterir. Yerleşim modele göre değişir. Örneğin PFT sistemli Özstar Pro XL modelinde motor ve redüktör üstte, karıştırma tüpü dikey konumdadır.
- Torba huniye boşaltılır, ızgara da torba kâğıdını ve iri topakları tutar.
- Besleme mili, yani huni dibindeki helezon, kuru malzemeyi düzenli olarak karıştırma tüpüne gönderir.
- Karıştırma tüpü ve karıştırıcı mil, kuru alçıyla suyun buluşup harca dönüştüğü yerdir.
- Su ünitesi çoğu modelde selenoid valf, basınç düşürücü, su filtresi ve debimetreden oluşur. Şebeke basıncı yetmeyen makinelerde ek su pompası da bulunur.
- Rotor-stator pompa harcı hortuma basar. Çelik rotor, kauçuk statorun içinde döner.
- Motor ve redüktör mili ve pompayı döndürür. Çalıştırma ve acil durdurma butonları kumanda panosundadır.
- Kompresör ve hava hattı tabancaya püskürtme havasını verir.
- Sıva hortumu ve püskürtme tabancası harcı duvara taşır ve dağıtır.
Kuru alçı duvara nasıl ulaşır?
Besleme mili huniden aldığı kuru alçıyı karıştırma tüpüne iter. Aynı anda su hattından ayarlı miktarda su girer ve karıştırıcı mil ikisini tüp boyunca ilerlerken harca çevirir. Makine durduğunda selenoid valf suyu keser, böylece tüpe kontrolsüz su dolmaz.
Harç tüpün sonunda rotor-stator pompaya girer. Rotor döndükçe statorla arasındaki boşluklar ilerler ve harcı basınçla hortuma iter. Çoğu makinede pompa çıkışında bir harç manometresi bulunur. İbre normalden yükselirse hortumda daralma ya da tıkanma başlamış demektir.
Hortumun ucundaki tabancada harç, kompresörden gelen havayla buluşur. Hava, tabancanın içinden geçen ince borudan memenin ağzına verilir ve harcı dağıtarak duvara püskürtür. Meme çapı ve hava miktarı, püskürtmenin genişliğini ve dokusunu belirler.
Kurulumdan ilk püskürtmeye adım adım
Sıralama modele göre küçük farklar gösterir, bu yüzden makinenizin kılavuzundaki sırayı esas alın. Genel akış çoğu makinede aşağıdaki gibidir.
- Makineyi düz ve sağlam zemine kurun. Elektrik ve su bağlantısını yapın, su filtresinin temiz olduğundan emin olun.
- Huniye malzeme koymadan suyu açın, karıştırma tüpünü ıslatın ve debimetreden başlangıç su miktarını ayarlayın.
- Sıva hortumunu su ya da üreticinin önerdiği kaydırıcı karışımla ıslatın, çünkü kuru hortumda ilk harç tutunup tıkanma yapabilir.
- Huniyi doldurup makineyi çalıştırın. Pompadan çıkan ilk harcı kovaya alın ve kıvam oturana kadar suyu ince ayarlayın.
- Hortumu pompa çıkışına, tabancayı hortumun ucuna bağlayın. Kompresörü çalıştırıp hava hortumunu tabancaya takın.
- Tabancanın hava vanasını açarak püskürtmeye başlayın. Tabancayı duvara dik ve sabit mesafede tutup şeritler halinde ilerleyin.
- Kısa molada hava vanasını kapatın. Uzun molada ve iş sonunda alçı donmadan hortumu boşaltıp makineyi yıkayın.
Su ve hava ayarı kıvamı nasıl değiştirir?
Harcın kıvamını büyük ölçüde su miktarı belirler. Su fazla gelirse harç duvarda sarkar, kat kalınlığı tutmaz ve kuruduktan sonra çatlak riski artar. Su az gelirse harç koyulaşır, pompa zorlanır, manometre yükselir ve hortum tıkanabilir.
Başlangıç değeri için malzeme üreticisinin torba üzerindeki ya da teknik föydeki önerisine bakın, ince ayarı ilk harca bakarak yapın. Aynı alçıda bile hava sıcaklığı kıvamı etkileyebilir, bu yüzden gün içinde ayarı birkaç kez kontrol etmek normaldir.
Hava tarafında az hava harcı topak topak atar, fazla hava ise serpintiyi ve malzeme kaybını artırır. Hava ayarını her zaman su ayarından sonra yapın. Koyu harcı fazla havayla düzeltmeye çalışmak hortumu ve pompayı yorar.
Elektrik, kompresör ve makineyi tabancadan yönetmek
Çoğu alçı sıva makinesi trifaze (380–400 V) elektrikle çalışır. Kablo kesiti, sigorta değeri ve jeneratörle çalışma koşulları modele göre değişir. Ayrıntıları elektrik ihtiyacı rehberimizde ve makinenizin etiketinde bulabilirsiniz.
Kompresör bazı modellerde makinenin üzerindedir, bazılarında ayrı ünite olarak bağlanır. Çoğu makinede hava hattında bir basınç şalteri bulunur. Tabancadaki hava vanası kapatılınca hattaki basınç yükselir ve şalter makineyi durdurur, vana açılınca makine yeniden çalışır. Operatör bu sayede makinenin başına dönmeden işi duvarın önünden yönetir.
Pompa basıncı ve kat yüksekliği neye bağlı?
Harcın kaç kat yukarı ve ne kadar uzağa gidebileceğini pompanın basma gücü, rotor-statorun aşınma durumu, hortum çapı ve uzunluğu ile harcın kıvamı birlikte belirler. Aşınmış bir rotor-stator, aynı makinede bile basıncı ve debiyi düşürür.
Özstar Makina, Özstar Pro XL için “10 kat basma gücü” ifadesini kullanır. Yine de şantiyedeki gerçek mesafe malzemeye, hortum düzenine ve bakıma göre değişir. Bu yüzden düzenli temizlik basıncı korumanın da yoludur. Ayrıntıları temizlik ve bakım rehberinde bulabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Alçı sıva makinesine her alçı konur mu?
Hayır. Makinede, üreticisinin makineyle uygulanır dediği makine alçısı kullanılır. El alçıları genellikle daha hızlı priz alır ve hortumda ya da pompada donma riski taşır.
Alçı makinesi kompresörsüz çalışır mı?
Harcı pompalayabilir ama düzgün püskürtemez. Püskürtme havası kompresörden gelir. Çoğu modelde makineyi tabancadan durdurup çalıştırma düzeni de bu hava hattına bağlıdır.
Alçı sıva makinesinde su miktarı nasıl ayarlanır?
Su miktarı makinedeki debimetreden ayarlanır. Malzeme üreticisinin önerdiği değerle başlanır, pompadan çıkan ilk harca bakılarak ince ayar yapılır.
Aynı makineyle kara sıva da yapılır mı?
Bazı modeller uygun rotor-stator, karıştırıcı mil ve hortum düzeniyle hazır kara sıva basabilir, ama bu her makinede geçerli değildir. Kara sıva işlerinde genellikle bu işe uygun bir sıva makinesi tercih edilir. Makinenizin kılavuzuna bakın.